At Rehberi

Yüz Felci

Acil
Sağlık Rehberine Dön
Facial Nerve Paralysis

Image courtesy of Thal Equine LLC

Yüz Felci

Atın yüzünün bir veya iki tarafında felç belirtileri görülür. Dudak sarkması, kulak düşüklüğü, göz kapağını kapatamama, burun deliğinin açılamaması ve yem düşürme başlıca bulgulardır. Yüz felci, fasiyal sinirin (7. kraniyal sinir) travma, enfeksiyon, tümör veya nörolojik hastalık nedeniyle hasarlanmasına bağlı gelişir. Tek taraflı yüz felci sıklıkla sinir travmasına işaret ederken, iki taraflı felç daha ciddi sistemik veya nörolojik sorunları düşündürür.

BaşKulakBurun ve AğızGözSinir SistemiAcil

Aciliyet Değerlendirmesi

Aciliyet Seviyeleri

Acil Veteriner Çağırın

  • İki taraflı yüz felci gelişmiş (her iki dudak sarkık, iki kulak düşük)
  • Yüz felciyle birlikte yutma güçlüğü veya nörolojik belirtiler var
  • Ani yüz felci ateş ve genel durum bozukluğuyla birlikte
Veteriner Ara

Aynı Gün İçinde Veteriner

  • Tek taraflı yüz felci ani olarak başlamış
  • Göz kapağını kapatamama nedeniyle kornea kuruyor ve kızarıyor
  • Yem düşürme ve çiğneme güçlüğü belirgin

Veteriner Randevusu Alın

  • Hafif dudak asimetrisi fark edilmiş
  • Travma sonrası kısmi yüz felci iyileşme sürecinde

Ne Yapmalısınız?

Ne Yapmalisiniz

  1. 1Yüz simetrisini değerlendirin (dudaklar, kulaklar, burun delikleri, göz kapakları).
  2. 2Göz kapağını kapatamıyorsa korneayı korumak için yapay gözyaşı damlatın.
  3. 3Atın yem ve su alabilme durumunu gözlemleyin.
  4. 4Baş bölgesinde travma, şişlik veya yara izlerini kontrol edin.
  5. 5Veteriner hekimi bilgilendirin.

Ne Yapmamalisiniz

  • Göz kapağı kapanamıyorsa göz bakımını ihmal etmeyin; korneal ülser hızla gelişebilir.
  • Yüz felcini "geçici durum" diye görmezden gelmeyin.
  • Başlık veya dizgin baskısının neden olabileceği sinir hasarını göz ardı etmeyin.

Görsel Rehber

Veteriner Hekim Bilgisi

Veterinere Sorulacak Sorular

  • Yüz felci ne zaman başladı?
  • Tek taraflı mı yoksa iki taraflı mı?
  • Baş bölgesine travma oldu mu (düşme, çarpma, uzun süre yatma)?
  • Sıkı başlık veya diğer ekipman kullanılıyor muydu?
  • Yutma güçlüğü var mı?
  • Diğer nörolojik belirtiler eşlik ediyor mu?

Yapılabilecek Testler

  • Kraniyal sinir muayenesi (tüm 12 kraniyal sinir)
  • Baş radyografisi (temporal kemik, temporomandibular eklem)
  • Endoskopi (farenks ve gırtlak – yutma güçlüğü varsa)
  • BOS analizi
  • EMG (fasiyal sinir iletimi)
  • CT veya MRI (tümör, apse şüphesinde)
  • Seroloji (EPM, kuduz şüphesinde)

Olası Teşhisler

Çok Yaygın

  • Fasiyal sinir travması (başlık baskısı, düşme, uzun süre yatma)

Yaygın

  • Temporal kemik fraktürü (iç kulak travması)

Az Yaygın

  • Gutturel poş (hava kesesi) enfeksiyonu
  • EPM (kraniyal sinir tutulumu)
  • Tümör (melanom, nörofibrom)

Nadir

  • Botulizm (iki taraflı)
  • Kuduz

Tedavi Seçenekleri

  • Antiinflamatuar tedavi (kortikosteroid, NSAID)
  • Göz bakımı (yapay gözyaşı, geçici tarsorafi)
  • Sinir hasarı desteği (B vitamini kompleksi)
  • Gutturel poş enfeksiyonu tedavisi (lavaj, antibiyotik)
  • Tümör tedavisi (cerrahi, kemoterapi)
  • Beslenme adaptasyonu (kolay yutulabilir yem formu)
  • Fizik tedavi (elektrostimülasyon)

İlişkili Belirtiler

İlişkili Belirtiler

Sendeleme / Dengesiz Yürüme

Yüksek

At yürürken belirgin şekilde sendeliyor, bir tarafa doğru eğiliyor veya denge kaybı yaşıyor. Sendeleme, vestibüler sistem bozukluğu, serebellar hastalık, genel kas güçsüzlüğü, şiddetli ağrı veya metabolik bozuklukların belirtisi olabilir. Ataksiden farklı olarak sendeleme bazen denge kaybının daha akut ve belirgin formunu ifade eder.

Felç / Parezi

Kritik

Atın bir veya daha fazla bacağında, yüzünde veya vücudunun bir bölgesinde kısmi (parezi) ya da tam (pleji) hareket kaybı gözlenir. Felç, motor nöronların, spinal kordun veya periferik sinirlerin hasarına bağlı gelişir. Etkilenen bölgeye, başlangıç hızına ve eşlik eden belirtilere göre ciddiyet büyük farklılık gösterir.

Görme Kaybı / Körlük

Yüksek

Atın bir veya iki gözünde görme yetisinde kısmi ya da tam kayıp mevcuttur. At engellere çarpır, tanıdık ortamlarda bile tedirgin ve ürkek davranır, baş hareketlerini artırır veya gözlerini normalden fazla açar. Görme kaybı ani olarak gelişebileceği gibi kademeli ilerleyen göz hastalıkları sonucunda da ortaya çıkabilir. Tek taraflı körlük sadece bir taraftan yaklaşıldığında fark edilebilir.

Koordinasyon Bozukluğu / Ataksi

Kritik

At hareketlerinde koordinasyon kaybı gözlenir; adımları düzensiz, dengesiz ve kontrollü değildir. Ataksi, propriyoseptif (derin duyu), serebellar veya vestibüler kökenli olabilir. At dönme hareketlerinde zorlanır, çaprazlama adım atar, arka ayaklarını sürükler veya geniş tabanlı yürüyüş sergiler. Bu durum spinal kord basısından beyin enfeksiyonlarına kadar geniş bir yelpazede ciddi nörolojik sorunlara işaret eder.

İlgili Makaleler

Wobbler SendromuUveit

Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun

At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.

Veteriner Bul

Önemli Uyarı

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.