Image of a healthy & complete placenta, showing the most important anatomic landmarks.
Güç Doğum / Distosi
Kısrağın doğum sırasında yavruyu normal yollarla dünyaya getirememesidir. Atlarda doğum normalde 15-30 dakika içinde tamamlanır; bu sürenin aşılması güç doğum anlamına gelir. Yavrunun yanlış pozisyonda olması, yavrunun büyüklüğü, doğum kanalı darlığı veya uterus kasılma yetersizliği nedeniyle oluşabilir. Güç doğum hem anne hem yavru için hayati tehlike oluşturan acil bir durumdur.
Aciliyet Değerlendirmesi
Aciliyet Seviyeleri
Acil Veteriner
- Su kesesi patladıktan 20-30 dakika sonra yavru görünmediyse
- Yavrunun sadece bir ayağı veya sadece başı görünüyorsa
- Kısrak şiddetli ıkınıyor ama ilerleme yoksa
- Kırmızı zarlar (plasenta) yavrudan önce dışarı çıkıyorsa (red bag delivery)
Aynı Gün Veteriner
- Doğum tamamlandı ama plasenta 3 saat içinde atılmadıysa
- Doğum sonrası kısrakta aşırı kanama veya yırtılma varsa
Ne Yapmalısınız?
Ne Yapmalisiniz
- 1Derhal veteriner hekimi arayın; güç doğum dakikalar içinde müdahale gerektirir.
- 2Kısrağı ayakta tutmaya çalışın; yatarak ıkınması doğum kanalında yavruyu sıkıştırabilir.
- 3Eğer kırmızı zar (red bag) görünüyorsa, zarı hemen yırtarak yavrunun hava yolunu açın.
- 4Elleri sabunlu suyla iyice yıkayın; müdahale gerekirse hijyene dikkat edin.
- 5Görünen ayakların tabanlarının aşağıya baktığından emin olun (normal pozisyon kontrolü).
Ne Yapmamalisiniz
- Yavruyu zorla çekmeyin; doğum kanalında ciddi yırtıklara neden olabilirsiniz.
- Veteriner gelmeden yavruyu geri itmeye çalışmayın.
- Panik yapmayın; sakin kalarak veterinere net bilgi verin.
- Kısrağı dar veya tehlikeli bir alanda bırakmayın.
Görsel Rehber
Veteriner Hekim Bilgisi
Veterinere Sorulacak Sorular
- Su kesesi ne zaman patladı ve kaç dakikadır ıkınıyor?
- Yavrunun herhangi bir kısmı görünüyor mu? Hangi kısım?
- Kısrak daha önce doğum yaptı mı ve komplikasyon yaşandı mı?
- Kırmızı zar (red bag) görüldü mü?
- Kısrağın gebelik süresi ve genel sağlık durumu nedir?
Yapılabilecek Testler
- Vaginal muayene ile yavru pozisyonu ve doğum kanalı değerlendirmesi
- Yavrunun canlılık kontrolü (refleksler, kalp atışı)
- Kısrağın genel durumu değerlendirmesi (kalp, solunum, mukoza)
- Ultrasonografi (gerekirse)
Olası Teşhisler
Çok Yaygın
- Yavru malpozisyonu (bacak geri, baş geri)
Yaygın
- Fetomaternal uyumsuzluk (büyük yavru)
Az Yaygın
- Uterus atoni (kasılma yetersizliği)
- Serviks açılma yetersizliği
Nadir
- Uterus torsiyonu
- Konjenital yavru anomalileri
Tedavi Seçenekleri
- Kontrollü çekme ile yardımlı doğum (yavru düzeltildikten sonra)
- Yavru repozisyonu (pozisyon düzeltme)
- Genel anestezi altında fetotomi (yavru parçalama - son çare)
- Sezaryen (cerrahi doğum)
- Oksitosin uygulaması (uterus atoni durumunda)
- Doğum sonrası anne ve yavru yoğun bakımı
İlişkili Belirtiler
İlişkili Belirtiler
Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun
At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.
Önemli Uyarı
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.