Sağlık Rehberine DönVeteriner Bul
Ayağa Kalkamama / Yatma
Atın kendi başına ayağa kalkamaması veya uzun süre yerde yatması ciddi ve acil bir durumdur. Kas-iskelet yaralanmaları, şiddetli kolik, nörolojik hastalıklar, metabolik sorunlar veya genel halsizlik nedeniyle oluşabilir. Atlar uzun süre yattığında kompresyon miyopati ve organ hasarı gelişebileceğinden bu durum her zaman acildir.
Ön BacaklarArka BacaklarSırt ve BelKarınKas ve İskeletAcil DurumlarSinir SistemiKolik / Karın AğrısıAcil
Aciliyet Değerlendirmesi
Aciliyet Seviyeleri
Acil Veteriner
- At yerde yatıyor ve kalkma girişiminde bulunamıyor
- At kalkmayı deniyor ama başaramıyor
- Yatmanın süresi bilinmiyor veya birkaç saatten fazla
- Yatmayla birlikte kolik belirtileri (ağrı, terleme, bakma) var
Aynı Gün Veteriner
- At normalden çok daha fazla yatıyorsa ama kalkmayı başarıyorsa
- Kalktıktan sonra dengesiz veya sendeliyorsa
- Tekrarlayan yatma ve kalkma dönemleri (kolik işareti olabilir)
Ne Yapmalısınız?
Ne Yapmalisiniz
- 1Derhal veteriner hekimi arayın; bu acil bir durumdur.
- 2Atın yattığı alanı güvenli hale getirin; keskin nesneleri, tel ve engelleri uzaklaştırın.
- 3Atı sakin tutun, etrafında gürültü ve kalabalık oluşturmayın.
- 4Yatma süresini not edin; ne zamandan beri yattığını belirleyin.
- 5Mümkünse atı sternal (göğüs üzerinde) pozisyonda tutun, yan yatmasını önlemeye çalışın.
- 6Veteriner gelene kadar atı battaniye ile örtün ve baş bölgesini yumuşak bir altlık üzerine koyun.
Ne Yapmamalisiniz
- Atı zorla ayağa kaldırmaya çalışmayın; kasları veya kemikleri daha fazla zarar görebilir.
- Yerde yatan atın arkasında veya bacakları arasında durmayın; ani hareketlerle yaralanabilirsiniz.
- Veteriner muayenesi olmadan ağrı kesici vermeyin; kolik belirtilerini maskeleyebilir.
- Zaman kaybetmeyin; uzun süreli yatma geri dönüşü olmayan kas hasarına yol açabilir.
Veteriner Hekim Bilgisi
Veterinere Sorulacak Sorular
- At ne zamandan beri yatıyor ve daha önce kalkmayı denedi mi?
- Yatmadan önce herhangi bir belirti var mıydı (topallık, kolik, halsizlik)?
- Herhangi bir travma, düşme veya sıkışma oldu mu?
- Son dönemde bir hastalık veya tedavi uygulandı mı?
- Atın yaşı ve bilinen sağlık sorunları neler?
Yapılabilecek Testler
- Tam fizik muayene (kalp, solunum, dolaşım)
- Kan gazları ve laktat ölçümü
- Tam kan sayımı ve biyokimya (CK, BUN, kreatinin)
- Nörolojik muayene
- Karın ultrasonografisi (kolik şüphesinde)
- Kas-iskelet muayenesi (kırık kontrolü)
Olası Teşhisler
Çok Yaygın
- Şiddetli kolik
Yaygın
- Kırık (pelvis, femur, humerus)
- Şiddetli miyopati / bağlama hastalığı
- Kompresyon miyopati (yatma sonucu gelişen)
Az Yaygın
- Botulizm
- EHV-1 miyelopati
Tedavi Seçenekleri
- Sıvı tedavisi ve elektrolit desteği (IV)
- Ağrı yönetimi (NSAİİ, opioidler)
- Altta yatan nedenin tedavisi (kolik cerrahisi, kırık stabilizasyonu vb.)
- Yardımlı kaldırma (sling/asma sistemi)
- Kompresyon miyopati önlemi: pozisyon değiştirme, yumuşak yüzey
- Prognoz değerlendirmesi ve gerekirse ötanazi kararı
İlişkili Belirtiler
İlişkili Belirtiler
Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun
At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.
Önemli Uyarı
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.