Diş Gıcırdatma

Önemli

Diş Gıcırdatma

Atın dişlerini birbirine sürtmesi sonucu ortaya çıkan gıcırdama sesidir (bruksizm). Diş gıcırdatma, ağrının veya stressin önemli bir göstergesidir. Atlarda en sık gastrik ülser (mide ülseri) ile ilişkilendirilir; karın ağrısı, diş sorunları veya sinir sistemi hastalıkları da neden olabilir. Özellikle taylarda diş gıcırdatma gastrik ülserin klasik bir belirtisidir.

Burun ve AğızKarınKolik / Karın AğrısıDavranışBeslenmeÖnemli

Aciliyet Değerlendirmesi

Aciliyet Seviyeleri

Aynı Gün Veteriner Muayenesi

Sürekli diş gıcırdatma ile birlikte iştahsızlık ve kilo kaybı var
Tayda sürekli diş gıcırdatma (gastrik ülser şüphesi)
Diş gıcırdatma ile birlikte kolik belirtileri var

24-48 Saat İçinde Veteriner Kontrolü

Aralıklı diş gıcırdatma, at genel olarak iyi
Yem yerken veya sonrasında diş gıcırdatma

Planlı Kontrol

Çok hafif ve nadiren diş gıcırdatma
Stresli durumlarla (taşıma, ortam değişikliği) ilişkili geçici gıcırdatma

Ne Yapmalısınız?

Ne Yapmalisiniz

1Diş gıcırdatmanın sıklığını, zamanlamasını (yemden önce/sonra, gece/gündüz) kaydedin.
2Eşlik eden belirtileri gözlemleyin: iştahsızlık, kilo kaybı, karnına bakma, dışkı değişikliği.
3Yem düzenini değerlendirin: uzun süreli aç kalma, yüksek tahıl oranı, stresli koşullar.
4Ağız içini kontrol edin: keskin diş kenarları, kırık diş var mı?
5Veterinerinize danışın; gastrik ülser taraması gerekebilir.

Ne Yapmamalisiniz

Diş gıcırdatmayı sadece alışkanlık olarak görüp göz ardı etmeyin.
Taylarda bu belirtiyi kesinlikle ciddiye alın.
Stresli koşulları devam ettirmeyin.

Veteriner Hekim Bilgisi

Veterinere Sorulacak Sorular

Diş gıcırdatma ne zaman ve ne sıklıkla oluyor?
Yemle ilişkili mi? (yemden önce mi, sonra mı)
Eşlik eden belirtiler neler? (iştahsızlık, kilo kaybı)
At ne tür yemle besleniyor? Tahıl oranı nedir?
Stresli bir ortam değişikliği oldu mu?

Yapılabilecek Testler

Tam ağız ve diş muayenesi
Gastroskopi (gastrik ülser tespiti - altın standart)
Fizik muayene ve kolik değerlendirmesi
Dışkı analizi (parazit)
Kan tahlili (genel durum)

Olası Teşhisler

Çok Yaygın

Gastrik ülser (EGUS)

Yaygın

Az Yaygın

Stres ve davranış sorunu

Nadir

Sinir sistemi hastalığı

Tedavi Seçenekleri

Gastrik ülserde omeprazol tedavisi (4 hafta)
Beslenme düzenlemesi (sürekli kuru ot erişimi, tahıl azaltma)
Stres faktörlerinin azaltılması
Diş sorunlarında düzeltici diş bakımı
Altta yatan nedenin tedavisi

İlişkili Belirtiler

Karın Ağrısı - Genel Kolik Belirtileri

Yüksek

Atın karın bölgesinde ağrı hissettiğini gösteren davranış değişikliklerinin genel adıdır. Kolik, atlarda en sık karşılaşılan acil durumlardan biridir ve basit bir gaz sancısından hayatı tehdit eden bağırsak burulmasına kadar geniş bir yelpazede olabilir. At huzursuzluk gösterir, karnına bakar, yere yatıp kalkar, terleme ve iştahsızlık görülür. Her kolik vakası ciddiye alınmalıdır.

Çiğneme Güçlüğü

Orta

Atın yem çiğneme sırasında zorluk yaşamasıdır. Belirtileri arasında yavaş yeme, çiğnerken ağızdan yem düşürme (quidding), tek taraflı çiğneme, çiğnenmemiş yem parçalarının dışkıda görülmesi ve baş eğme sayılır. Çiğneme güçlüğü genellikle diş sorunlarına bağlıdır (keskin kenarlar, kırık diş, apse, dalga oluşumu) ancak ağız yaraları, çene kırığı veya sinir hasarı da neden olabilir.

Aşırı Salyalama

Orta

Atın ağzından normalden çok fazla miktarda salya akmasıdır (hipersalivasyon / ptiyalizm). Normal bir atta yem yerken hafif salya olabilir, ancak sürekli ve aşırı salya akması anormal bir bulgudur. Nedenleri arasında ağız içi yaralar, diş sorunları, özofagus tıkanıklığı (choke), zehirli bitki yeme ve bazı enfeksiyonlar sayılır.

Karnına Bakma

Orta

Atın başını çevirip kendi karın bölgesine (flank) bakması, burun veya dudaklarıyla karnına dokunmaya çalışmasıdır. Bu davranış, karın bölgesinde ağrı veya rahatsızlık hissinin klasik bir göstergesidir. At bazen ayağıyla karnına da vurabilir. Karnına bakma davranışı koliğin erken ve önemli bir belirtisidir.

İlgili Makaleler

Mide Ulseri Dis Hastaliklari Dis Bakimi

Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun

At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.

Veteriner Bul

Önemli Uyarı

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.