Sağlık Rehberine DönVeteriner Bul
Obezite / Aşırı Kilo
Atın aşırı yağlanması ve idealin üzerinde vücut ağırlığına sahip olmasıdır. Vücut Kondisyon Skoru (VKS) 7 ve üzeri obezite olarak değerlendirilir. Obezite; laminit, equine metabolik sendrom (EMS), eklem sorunları, solunum güçlüğü ve üreme problemleri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Özellikle kolay beslenebilen ırklar (pony, Arap, Morgan) ve hareketsiz atlarda sık görülür.
KarınBoyunSırt ve BelKuyrukBeslenmeGenel BelirtilerAcil
Aciliyet Değerlendirmesi
Aciliyet Seviyeleri
Acil Veteriner
- Obez atta laminit belirtileri başladıysa (ayak ağrısı, nabız artışı, adım atamama)
- Obez atta nefes darlığı veya solunum güçlüğü varsa
- Boyun tepesinde şiddetli ağrılı şişlik (krest) ile birlikte genel durum bozukluğu varsa
Aynı Gün Veteriner
- Obez atta ayaklarda hassasiyet veya hafif topallık başladıysa
- Kilo artışı hızla devam ediyorsa ve diyet düzenlemesi yetersiz kalıyorsa
Planlı Veteriner Muayenesi
- Atın VKS 7 ve üzerinde olup diyet ve egzersiz planı oluşturmak gerekiyorsa
- Obez atta EMS veya insülin direnci riski değerlendirilmek isteniyorsa
- Obez kısrakta üreme sorunu yaşanıyorsa
İzle ve Takip Et
- Hafif kilolu at (VKS 6) ve diyet düzenlemesi başlatıldıysa
- Otlak mevsiminde kilo artış eğilimi gözleniyorsa
Ne Yapmalısınız?
Ne Yapmalisiniz
- 1Vücut Kondisyon Skoru (VKS) değerlendirmesi yapın: boyun kresti, kaburga örtüsü, sırt çizgisi ve kuyruk kökünü kontrol edin.
- 2Atın günlük yem alımını kaydedin: kaba yem, konsantre yem, ödül yemler, mera süresi dahil.
- 3Otlak erişimini kısıtlayın; gerekirse burunluk (grazing muzzle) kullanın.
- 4Konsantre yemi azaltın veya kesin; kaliteli kuru otu temel yem olarak verin.
- 5Günlük egzersiz programı başlatın; kademeli olarak artırın.
- 6Ağırlık bandı ile düzenli ölçüm yaparak ilerlemeyi takip edin.
Ne Yapmamalisiniz
- Yemi birden drastik şekilde kısıtlamayın; hiperlipemi (özellikle ponylerde) riski vardır.
- Kuru otu tamamen kesmeyecek şekilde kısıtlayın; minimum vücut ağırlığının %1.5'i kadar kaba yem verin.
- Tahıl bazlı konsantre yemlere devam etmeyin.
- Taze otlağa uzun süre serbest erişim bırakmayın; laminit riski artar.
Veteriner Hekim Bilgisi
Veterinere Sorulacak Sorular
- Atın ırkı, yaşı ve kullanım amacı nedir?
- Günlük beslenme programı nasıl (yem türleri, miktarları, mera süresi)?
- Atın egzersiz programı ve yoğunluğu nedir?
- Daha önce laminit öyküsü var mı?
- Boyun krestinde şişlik veya anormal yağ birikimi var mı?
- Ailede metabolik sorun öyküsü var mı?
Yapılabilecek Testler
- Vücut Kondisyon Skoru ve ağırlık değerlendirmesi
- Açlık insülin ve glikoz ölçümü
- Oral şeker testi (EMS değerlendirmesi)
- ACTH testi (Cushing/PPID şüphesinde)
- Dijital nabız ve ayak hassasiyeti kontrolü (laminit riski)
- Lipid profili (trigliserit, özellikle pony ve eşeklerde)
Olası Teşhisler
Çok Yaygın
- Beslenme kaynaklı obezite (aşırı kalori alımı)
- Equine metabolik sendrom (EMS)
Yaygın
- Cushing hastalığı (PPID) ile birlikte obezite
- İnsülin direnci
Nadir
- Hipotiroidizm (son derece nadir, atlarda kanıtlanmamış)
Tedavi Seçenekleri
- Diyet düzenlemesi: düşük nişastalı ve şekerli yem programı
- Otlak yönetimi ve erişim kısıtlaması
- Kademeli egzersiz programı
- EMS yönetimi: levotiroksin (geçici, kilo kaybı amaçlı) veya metformin
- Cushing hastalığında pergolid tedavisi
- Laminit profilaksisi ve ayak bakımı
- Düzenli ağırlık ve VKS takibi
İlişkili Belirtiler
İlişkili Belirtiler
Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun
At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.
Önemli Uyarı
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.